İflasta Faaliyet İzni Nedir?
Bir şirket hakkında iflas kararı verilmesi, çoğu zaman işletmenin faaliyetlerinin derhâl sona ereceği yönünde değerlendirilmektedir. Ancak uygulamada her iflas dosyasında işletmenin ekonomik faaliyetlerinin aynı şekilde sonlandırılması zorunlu değildir. Belirli koşulların varlığı hâlinde, iflas sürecinde işletmenin faaliyetlerinin geçici olarak devam ettirilmesi mümkün olabilmektedir. Uygulamada bu durum çoğunlukla "iflasta faaliyet izni" olarak adlandırılmaktadır.
Faaliyetin devamına ilişkin bu uygulamanın temel amacı;
İşletmenin ekonomik değerini korumak
Alacaklıların daha fazla zarara uğramasını önlemek
İşletmenin bütünlüğünü muhafaza etmek
Tasfiye sonucunda elde edilecek değeri artırmaktır.
İflas Kararı Verildiğinde Şirket Faaliyetleri Otomatik Olarak Durur mu?
İflasın açılmasıyla birlikte şirket malvarlığı iflas masasına dâhil olur ve tasfiye süreci başlar.
Ancak bu durum, her olayda ticari faaliyetin aynı anda tamamen durdurulacağı anlamına gelmez.
Bazı işletmeler;
Üretim süreçlerinin yarıda bırakılması
Devam eden projelerin tamamlanamaması
Stokların değer kaybetmesi
Müşteri sözleşmelerinin sona ermesi
nedeniyle faaliyetlerine kontrollü şekilde devam ettiklerinde hem işletmenin ekonomik değeri hem de alacaklıların menfaatleri daha iyi korunabilir. Bu yaklaşım son yıllarda doktrinde de giderek daha fazla önem kazanmaktadır.
Faaliyet İzninin Hukuki Dayanağı
Uygulamada "faaliyet izni" olarak bilinen uygulama, İcra ve İflas Kanunu'nda bu isim altında bağımsız bir kurum olarak düzenlenmemiştir.
Bununla birlikte öğretide;
İcra ve İflas Kanunu'nun ilgili hükümleri
İflas dairesinin muhafaza tedbirleri
İflas idaresinin görev ve yetkileri
Alacaklıların ortak menfaatinin korunması
çerçevesinde değerlendirilmektedir. Özellikle İİK m.210, m.224 ve m.226 uygulamada tartışmaların merkezinde yer almaktadır.
Faaliyet İzni Hangi Durumlarda Değerlendirilebilir?
Her iflas dosyasında faaliyetin devamına karar verilmesi beklenmez.
Uygulamada;
İşletmenin ekonomik değerinin korunabilecek olması
Faaliyetin alacaklıların yararına sonuç doğurma ihtimali
Devam eden üretim veya hizmet faaliyetinin bulunması
Tasfiyeden daha yüksek ekonomik değer oluşturması
Kamu yararı veya istihdam açısından önem taşıyan unsurlar
birlikte değerlendirilmektedir.
Kararı Kim Verir?
İflasın açılmasından sonra şirket yönetiminin yetkileri önemli ölçüde sınırlandırılır.
Tasfiye sürecinde temel yetki;
İflas dairesine
İflas idaresine
Gerekli hâllerde alacaklılar toplantısına
aittir.
İflas idaresi, iflas masasının menfaatlerini gözeterek tasfiye işlemlerini yürütür.
Faaliyet İzninin Amacı Nedir?
Faaliyet izni;
şirketi kurtarmaya yönelik bir karar olmaktan ziyade,
iflas masasının ekonomik değerini korumaya yönelik geçici bir tedbirdir.
Örneğin;
Yarım kalan büyük bir inşaatın tamamlanması
Üretim bandındaki ürünlerin bitirilmesi
Yüksek değerli siparişlerin teslim edilmesi
Bozulabilir malların ekonomik şekilde değerlendirilmesi
gibi durumlarda faaliyetin belirli süre devam etmesi, doğrudan tasfiyeye göre daha yüksek gelir sağlayabilir.
Her Şirket Faaliyetine Devam Edebilir mi?
Hayır.
Faaliyet izni istisnai bir uygulamadır.
Faaliyetin;
Alacaklılara fayda sağlamaması
Zararı artırması
Tasfiyeyi geciktirmesi
hâllerinde devamına izin verilmeyebilir.
İflasta Faaliyet İzni ile Konkordato Aynı Şey midir?
Hayır.
Bu iki kurum tamamen farklı amaçlara hizmet eder.
Konkordato
Amaç işletmenin iflastan kurtulmasıdır.
Borçlu faaliyetini kendi yönetimi altında sürdürür.
Yeniden yapılandırma ön plandadır.
İflasta Faaliyet İzni
Amaç iflas masasının ekonomik değerini korumaktır.
Faaliyet iflas idaresinin gözetiminde yürütülür.
Tasfiye sürecinde değerin korunması hedeflenir.
Sık Sorulan Sorular
İflas eden şirket üretime devam edebilir mi?
Her dosyada otomatik olarak değil. Faaliyetin devamının alacaklıların ortak menfaatine hizmet edip etmeyeceği somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
Faaliyet izni şirketi iflastan çıkarır mı?
Hayır.
Faaliyet izni iflas kararını ortadan kaldırmaz. Amaç, iflas masasının ekonomik değerini korumaktır.
Şirket yöneticileri şirketi serbestçe yönetebilir mi?
Hayır.
İflasın açılmasıyla birlikte yönetim yetkileri önemli ölçüde değişir ve tasfiye sürecinde iflas idaresi belirleyici rol üstlenir.
Sonuç
İflasta faaliyet izni, uygulamada sıkça kullanılan ancak mevzuatta bu ad altında bağımsız şekilde düzenlenmeyen önemli bir hukuki uygulamadır.
Temel amacı, iflas eden işletmenin ekonomik değerini koruyarak alacaklıların ortak menfaatini en üst seviyede sağlamaktır.
Her dosyada faaliyetin devamına karar verilmesi mümkün değildir. Somut olayın hukuki ve ekonomik koşulları birlikte değerlendirilmeli; işletmenin faaliyetinin sürdürülmesinin gerçekten daha yüksek ekonomik fayda sağlayıp sağlamadığı titizlikle incelenmelidir.
